|
|
گروه سياسي- بيش از 7 ماه پس از آنكه تيم مذاكره كننده ايران به وين رفت تا در جريان مذاكرات سه روزهاي با محوريت آژانس با طرفهاي درخواست كننده براي تبادل سوخت به نتيجه برسد، سرانجام ماجرا به تهران ختم شد و رؤساي جمهور ايران و برزيل و نخستوزير تركيه بهبيانيه ييسرنوشتساز دست يافتند. |
بيانيه سرنوشتساز
گروه سياسي- بيش از 7 ماه پس از آنكه تيم مذاكره كننده ايران به وين رفت تا در جريان مذاكرات سه روزهاي با محوريت آژانس با طرفهاي درخواست كننده براي تبادل سوخت به نتيجه برسد، سرانجام ماجرا به تهران ختم شد و رؤساي جمهور ايران و برزيل و نخستوزير تركيه بهبيانيه ييسرنوشتساز دست يافتند.
پس از مذاكرات وين كه علاوه بر آژانس، نمايندگان روسيه، فرانسه و امريكا نيز بهعنوان طرفهاي مذاكره با ايران حاضر بودند، رسانهها و مقامات غربي اقدام به تدارك دور جديدي از جنگ رواني كردند كه بر مبناي آن ادعا شد ايران بهدنبال وقتكشي و به پيشنهاد مبادله پاسخ منفي داده است. در مقابل اين اظهارات علي اصغر سلطانيه نماينده ايران در آژانس كه مسئول تيم مذاكره كننده وين نيز بود تأكيد كرد ايران با توجه به ملاحظات فني و اقتصادي خود حاضر به ادامه مذاكرات است.
با اين حال، طرف غربي كه تصور ميكرد ايران به دليل رو به پايان بودن ذخيره اورانيوم رآكتور تهران حاضر است تمام شروط را بپذيرد تلاش كرد از اين اهرم فشار سوءاستفاده كند اما تأكيد رئيسجمهور درخصوص آغاز غنيسازي 20 درصد و دعوت از نمايندگان آژانس به ايران براي نظارت بر اين فرآيند در دهه فجر، محاسبات طرف مقابل را برهم زد، به طوري كه پس از تأييد آغاز غنيسازي 20 درصد در ايران كه حاصل هر ماه فعاليت آن در مقياس فعلي، دست كم يك و نيم كيلوگرم اورانيوم 20 درصد بود، موجب شد طرف مقابل بار ديگر به ابزار تهديد بر اساس تحريم متوسل شد.
در اين شرايط مخالفت چين با اعمال دور جديد تحريمها، استقبال سرد آلمان و مخالفت برزيل و تركيه بهعنوان دو عضو غير دائم شوراي امنيت شرايط را بهگونهاي پيش برد كه حتي برخي مقامات امريكايي نااميد از اعمال تحريمهاي مؤثر در شوراي امنيت، بهدنبال گزنيه تحريمهاي يكجانبه باشند.
اما سفر سال گذشته دكتر احمدينژاد به برزيل كه اولين سفر يك رئيسجمهور از ايران پس از انقلاب اسلامي به اين كشور بود، تحولات جديدي را رقم زد، به طوري كه پس از اين سفر و در آستانه سفر رئيسجمهور برزيل به ايران خبري منتشر شد مبني بر اينكه احمدينژاد و داسيلوا با يكديگر تلفني گفتوگو كرده و موافقت اصولي ايران با پيشنهاد برزيل اعلام شده است.
مجموعه اين تحولات سرانجام امروز به ايستگاه تهران رسيد تا در يك توافق سهجانبه محل تبادل سوخت تركيه و با نظارت ايران و آژانس اعلام شود. توافقي كه احمدينژاد پس از انجام آن به نشانه پيروزي دست خود را بالا برد.
منوچهر متكي وزير امور خارجه كشورمان نيز سپس در نشست خبري مشترك با وزراي خارجه برزيل و تركيه حاضر شد و با اشاره بهبيانيه بين ايران، تركيه و برزيل در خصوص تامين سوخت رآكتور تهران، مفاد اين توافقنامه را قرائت كرد كه به شرح ذيل است:
1-ما بر معاهده عدم گسترش سلاحهاي هستهاي، مواد مرتبط و حقوق تمامي اعضاي ان پي تي از جمله جمهوري اسلامي ايران در پيشرفت، تحقيق و همچنين چرخه سوخت را مورد تاكيد قرار ميدهيم.
2-اعتقاد راسخ خود در اين مسئله را عنوان ميكنيم كه در فضاي مثبت سازنده و غير تقابلي دوري از همكاري و تعاملات آغاز شود.
3-معتقديم تبادل سوخت هستهاي براي شروع همكاري در عرصههاي مختلف خصوصا همكاري صلحآميز تحقق مييابد.
4 - تبادل سوخت هستهاي حركتي سازنده، رو به جلو و نقطه شروعي براي همكاري بين ملتها است؛ چنين حركتي بايد به همكاري مثبت و صلحآميز هستهاي منجر شود و از هرگونه تقابل از جمله بيانات و رفتار تهديدآميز كه به حقوق جمهوري اسلامي ايران لطمه ميزند، اجتناب گردد و همكاري هستهاي جايگزين آن شود.
5-در راستاي اجراي مواد فوق، ايران با به امانت گذاشتن 1200 كيلوگرم اورانيوم كمتر غني شده در خاك تركيه موافقت ميكند و اين مواد در مالكيت ايران در تركيه خواهد بود و ايران و آژانس بينالمللي انرژي اتمي امكان نظارت در آن را دارند.
6-ايران موافقت خود را در مورد مواد فوق به آژانس انرژي اتمي ظرف 7 روز اعلام ميكند و متناسب با درخواست گروه وين متشكل از فرانسه، روسيه و آمريكا و آژانس جزئيات بيشتر تبادل سوخت از طريق توافقنامه قطعي و ترتيبات مربوط به توافقات ايران و گروه وين كه در آن گروه وين نيز خود را متعهد به تحويل 120 كيلوگرم سوخت مورد نياز رآكتور تهران ميداند، شرح داده ميشود.
7-از زماني كه گروه وين توافق خود را اعلام كرد، طرفين خود را ملتزم به اجراي مفاقد ماده 6 اعلام ميكند و ايران نيز موافقت خود را با ارسال 1200 كيلوگرم "leu " ظرف يك سال اعلام كرده و گروه وين نيز متعهد ميشود 120 كيلوگرم را به ايران تحويل دهد.
8-در صورتي كه مفاد اين موافقتامه مورد توجه قرار نگيرد، حسب درخواست ايران، تركيه "leu " را به ايران برگشت ميدهد.
9-تركيه و برزيل براي شروع گفت و گوي گروه 1+5 در هر مكان از جمله تركيه و برزيل حول نگرانيهاي مشترك استقبال ميكند.
10-تركيه و برزيل از رويكرد سازنده ايران در پيگيري حقوق و پايبندي به معاهده ان پي تي قدرداني كرده و ايران نيز از اقدامات كشورهاي دوست در اين راستا و حمايت آنها تشكر ميكند.
در عين حال سخنگوي وزارت خارجه ايران شرط اصلي انجام مبادله را امضاي موافقتنامه با گروه وين دانست.
رامين مهمانپرست سخنگوي وزارت خارجه كشورمان پس از امضاي موافقتنامه توسط ايران، برزيل و تركيه در مورد مسيري كه به مبادله سوخت منتهي ميشود، در جمع خبرنگاران گفت: ما اين موافقتنامه را امضا كرده و آمادگي خود را براي مبادله سوخت اعلام كرديم. ظرف يك هفته از امروز كه موافقتنامه بين ما، تركيه و برزيل به امضا رسيد ما اين آمادگي براي مبادله را رسما به آژانس بينالمللي انرژي اتمي اعلام ميكنيم و زماني گروه وين شامل آژانس، آمريكا، فرانسه و روسيه رسما آمادگي خود را براي مبادله اعلام كنند، بحث كارشناسي ما با آنها شروع ميشود تا جزئيات موافقتنامه براي مبادله را به امضا برسانيم.
وي افزود: در صورتي كه موافقتنامه بين ايران و گروه وين به امضا برسد ظرف يك ماه سوخت 3.5 درصد را به تركيه ارسال ميكنيم تا با نظارت آژانس و ايران اين سوخت در آنجا نگهداري شود.
مهمانپرست ادامه داد: براساس موافقتنامهاي كه بين ما و گروه وين به عمل ميآيد كه جزئيات آن معلوم خواهد شد، سوخت 20 درصد را دريافت خواهيم كرد.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا كشور تحويل دهنده سوخت روسيه خواهد بود؟ اظهار داشت: اين موارد جزئياتي است كه قرار است در موافقتنامه بين ما و گروه وين به نتيجه برسد.
سخنگوي وزارت خارجه يادآور شد: جزئيات فني در مورد دريافت سوخت و موارد ديگر، بحثهايي است كه بين ما و گروه وين به امضا خواهد رسيد.
خبرنگار فارس از مهمانپرست پرسيد در صورتي كه كه توافقي بين ايران و گروه وين صورت نگيرد، ايران چه اقدامي را انجام خواهد داد؟ كه وي اظهار داشت: در بيانيهاي كه امروز در حاشيه اجلاس ايران بين ايران، تركيه و برزيل به امضا رسيد ذكر شده كه اگر اين توافق به عمل نرسد و يا آنها (گروه وين) اعلام آمادگي نكنند يا به شكلي از انجام مبادله سوخت سرباز بزنند، سوختي كه اگر قرار باشد ما به تركيه بفرستيم آن را برميگردانيم و يا اصلا اقدام نميكنيم.
سخنگوي وزارت امور خارجه، شرط اصلي انجام مبادله را موافقتنامهاي دانست كه با گروه وين امضا خواهد شد.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا توليد سوخت 20 درصد در داخل كشور متوقف خواهد شد؟ اظهار داشت: هيچ فعاليت هستهاي در كشور ما متوقف نخواهد شد.
مهمانپرست همچنين گفت كه نشست سه جانبهاي نيز بين وزاري خارجه ايران، برزيل و تركيه عصر ديروز برگزار شده است.
همچنين رئيس سازمان انرژي اتمي گفت: امضاي توافقنامه تبادل سوخت با تركيه و برزيل حجت را براي مردم ما و مردم دنيا تمام كرد زيرا ايران با حسن نيت و در راستاي شفاف سازي، آنچه مستلزم صلح، ثبات و حفظ انسجام ان.پي.تي. بود را انجام داده است.
علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي كشورمان امروز در حاشيه چهاردهمين اجلاس سران گروه 15 در تهران و پس از امضاي توافقنامه بين ايران، تركيه و برزيل در خصوص تبادل سوخت مورد نياز رآكتور تحقيقاتي تهران در جمع خبرنگاران اظهار داشت: امروز روزي تاريخي است زيرا شايد براي اولين بار باشد كه كشورهاي در حال توسعه توانستهاند از جايگاه بينالمللي خود استفاده كرده و براي اولين بار قدرت نمايي كنند و حرف حق خودشان را به گوش جهانيان برسانند.
وي افزود: اين بار سه كشور ايران، تركيه و برزيل توانستند با هماهنگي و همفكري، يك كلام و بيان حقي را به گوش جهانيان برسانند و امروز در حمايت از ايران بيانيهاي صادر شد كه حق ايران را در استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي به خصوص غنيسازي اورانيوم به رسميت شناختند.
رئيس سازمان انرژي اتمي خاطرنشان كرد: بر اساس معاهده NPT، غني سازي و استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي حق ماست. امروز به طور روشن اين موضوع از سوي برزيل و تركيه اذعان شد و اين حق را به رسميت شناختند.
وي با بيان اينكه 9 ماه از تقاضاي ايران براي تأمين سوخت رآكتور تحقيقاتي تهران كه به آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارسال كرده بود ميگذرد، اظهار داشت: همه شاهدند كه براي سوخت رآكتور تحقيقاتي تهران كه يك امر تجاري و ساده است كه چه شرايط خاصي را پيش روي ما گذاشتند ولي ما براي چندمين بار حسن نيت، تفاهم و همكاري بيش از حد خودمان را اعلام كرديم و پذيرفتيم كه تبادل سوخت انجام شود.
صالحي گفت: موردي كه آنها خيلي بر آن اصرار كردند اين بود كه بايد سوخت اوليه ايران در كشور ديگري توديع ميشد كه اين نيز مورد پذيرش قرار گرفت و قرار شد جزئيات تبادل سوخت براساس موافقتنامهاي كه بعداً بين ايران و گروه وين به امضا خواهد رسيد، روشن شود. ما براي توديع سوخت در تركيه اعلام آمادگي كرديم و تنها بهانه آنها به اين صورت رفع ميشود ولي به نظر ما اينها همه بهانه بوده است و يقيناً از اين به بعد آنها به دنبال بهانهجوييهايي ديگري خواهند بود.
صالحي تصريح كرد: اين بار براي مردم ما و تمام دنيا حجت تمام شد كه ايران با حسن نيت و در راستاي شفافسازي و همكاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي و جامعه بينالمللي هر آنچه كه مستلزم صلح، ثبات و حفظ انسجام معاهده NPT بود، انجام داد.
صالحي افزود: امروز يك روزي تاريخي و به يادماندني است و من اين دستاورد بزرگ را به مقام معظم رهبري، ملت و رئيس جمهور كشورمان تبريك ميگويم.
|
