|
العرب آنلاین در مقالهای شیعیان ایران و لبنان را مانند یک روح در دو پیکر خوانده و به تشریح روند تأسیس و رشد جریانهای شیعی در لبنان پرداخته است. پایگاه خبری العرب اونلاین در مقالهای به بررسی وضعیت شیعیان لبنان پرداخته و تاکید کرده است که این جریان از دهه نود قرن گذشته وزن سیاسی خود را به صورت نسبی افزایش داده و نفوذ سیاسی خود را بسط داده است بگونهای که در ترسیم افق آینده لبنان و معادلات سیاسی در منطقه خاورمیانه به وزنهای تبدیل شده که عبور از آن مشکل به نظر میرسد. |
العرب آنلاین: شیعیان ایران و لبنان یک روح در دو پیکر
العرب آنلاین در مقالهای شیعیان ایران و لبنان را مانند یک روح در دو پیکر خوانده و به تشریح روند تأسیس و رشد جریانهای شیعی در لبنان پرداخته است.
پایگاه خبری العرب اونلاین در مقالهای به بررسی وضعیت شیعیان لبنان پرداخته و تاکید کرده است که این جریان از دهه نود قرن گذشته وزن سیاسی خود را به صورت نسبی افزایش داده و نفوذ سیاسی خود را بسط داده است بگونهای که در ترسیم افق آینده لبنان و معادلات سیاسی در منطقه خاورمیانه به وزنهای تبدیل شده که عبور از آن مشکل به نظر میرسد.
این مقاله در ادامه به بررسی تاریخی شکلگیری شیعیان در لبنان پرداخته و مینویسد که حضوز شیعیان در جبل عامل به قرن نهم میلادی باز میگردد، در پی تحولات گسترده در سال 1943 در لبنان شیعیان اعتقاد داشتند که نتوانستهاند نقش واقعی خود را در پی استقلال این کشور و تشکیل دولت جدید و امتیازات مربوط به آن به نسبت بافت و تعداد جمعیتی خود ایفا کنند، بویژه اینکه مارونی ها در رتبهبندیهای طایفهای در جایگاه اول و سنیها در جایگاه دوم قرار گرفته بودند، این در حالی است که شیعیان بزرگترین جریانهای طایفهای در لبنان بودند.
لبنان از تنوع دینی و طایفهای گستردهای برخوردار است، شیعه جعفری یکی از این طایفههاست که البته از لحاظ مردم شناختی بیشترین رشد را داشته است.
با اینکه از سال 1932 به علت حساسیت همبستگی میان گروههای مختلف در لبنان آمارگیری به صورت تفکیک شده انجام نشده است، اما برخی منابع گفتهاند که شیعیان در آن زمان یک سوم جمعیت لبنان را تشکیل میدادهاند.
گزارش آزادی دینی در جهان در سال 2006 میزان شیعیان لبنان را 25 تا 35 درصد دانسته است، اما گزارش دیگری که در سال 2005 در همین زمینه منتشر شده، این میزان را 29 درصد از کل مردم لبنان دانسته است.
شیعیان در جنوب لبنان و مناطق البقاع، و ضاحیه جنوبی بیروت پایتخت لبنان مستقر هستند. آنها نیز مانند سایر گروههای لبنانی دادگاههای خاص خود را دارند و مساجد، حسینیهها و مدارس دینی آنها در کشور قابل مشاهده است.
مهمترین این مراکز آکادمی علوم دینی اسلامی است که "محمد حسن فضلالله" در سال 1966 تأسیس کرد تا برای دانشآموزانی که قصد رفتن به نجف یا قم برای تکمیل دروس حوزوی خود را دارند، جایگزین مناسبی باشد.
از مهمترین مؤسسات دینی در این کشور که متعلق به شیعیان است، مجلس اعلای اسلامی شیعیان لبنان است که در سال 1967 تأسیس شده است تا امور اجتماعی و اقتصادی شیعیان را رتق و فتق نماید.
واقعیت سیاسی
گروههای شیعی در لبنان دو رویکرد سیاسی دارند، یکی از آنها گروههای مقاومت لبنان هستند که با حروف اختصاری أمل (أفواج المقاومة اللبنانیة) خوانده میشود و از جنگ داخلی در این کشور در سال 1975 تاسیس شده است."نبیه بری" ریاست این گروه را بر عهده دارد و پیش از تأسیس و اعلام موجودیت حزب الله لبنان در سال 1985 تنها گروه شیعی در لبنان بود.
خط ایدئولوژیک و سیاسی حزب الله از همان ابتدا با جنبش امل اندکی متفاوت بود، این گروه بر نقش روحانیان دینی در پروژه سیاسی خود تأکید داشت. علاوه بر اشتراک مذهبی میان دو گروه حزبالله در زمینه دینی پیشتاز شد، این حزب همچنین نمونه انقلاب اسلامی در ایران را به عنوان الگویی برای خود برگزید و مبانی و ارزشهای آن و نظریه ولایت فقیه را که امام خمینی(س) آن را اجرا کرده بود، پذیرفت. بعد از پایان جنگ داخلی در میان این دو گروه در سال 1989 حزبالله تنها قدرتی بود که توانست سلاح خود را به صورت مشروع نگه دارد و به مقاومت در جنوب این کشور برای مقابله با رژیم صهیونیستی بپردازد، جنبش امل نیز وجود خود را در پایتخت برای بر عهده گرفتن مناصب دولتی متمرکز کرد.
با دبیرکلی سید "حسن نصرالله" بر حزبالله لبنان این حزب نقش خود در زمینه سیاسی و سازماندهی و نظامی را افزایش داد و توانست دستاوردهای زیادی را در زمینه مقاومت علیه رژیم صهیونیستی به دست آورد که این دستاوردها باعث شد تا حزب از تأیید عمومی گستردهای در عرصه داخلی لبنان و میان سایر کشورهای عربی برخوردار شود.
بر اساس این مقاله عقبنشینی ذلتبار رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان نقطع عطفی در روند سیاسی حزبالله به شمار میرفت، چرا که با شایستگی پروژه مقاومت را به پروژهای ملی تبدیل کرد و بعد از آن بود که فشارها بر این حزب در زمینه سلاح آن بیشتر شد، بهانه مدعیان حامیان این فشار این بود که با خروج رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان توجیه نگهداری سلاح در دست حزبالله به پایان رسیده است.
این در حالی بود که اسرائیل همچنان مزارع شبعا را در تصرف خود داشت و از سوی دیگر تعدادی از اسرای لبنانی در زندانهای این رژیم بودند و علاوه بر اینها سلاح مقاومت به عنوان عامل بازدارندهای در برابر هر گونه حمله اسرائیل به لبنان به شمار میرفت.
قطعنامه شماره 1559 سازمان ملل که در سال 2004 علیه لبنان به تصویب رسید و بر خلع سلاح مقاومت در لبنان و خروج نیروهای سوری از این کشور تأکید کرد، دو جنبش شیعی را در اوج کشمکش های سیاسی با سایر گروههای مختلف قرار داد.
بعد از ترور "رفیق الحریری" نخستوزیر اسبق لبنان بود که جنبشهای امل و حزبالله با جریان المردة و جریان آزاد ملی ائتلافی را تشکیل دادند که آن را ائتلاف هشت مارس نامیدند.
این مقاله در ادامه تعدادی از برجسته ترین شخصیتهای شیعه در این کشور را نام برده و از شیخ "عبدالامیر قبلان" نایب رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان و "محمد حسین فضلالله" مرجع شیعیان در این کشور که کمتر از یک ماه پیش به رحمت ایزدی پیوست به عنوان نمونههایی از این افراد نام برده است و آنها را بانفوذترین علمای شیعه در لبنان میداند.
بر اساس این مقاله در میان شخصیتهای سیاسی شیعه بی تردید باید گفت که سید حسن نصرالله مهمترین این شخصیتها به شمار میرود، وی در لبنان لقب سید مقاومت دارد و شخصیتهای دیگری نظیر نبیه بری، دبیرکل جنبش امل بعد از وی و در جایگاه بعدی قرار دارند.
|
